Cengiz Dağcı (1919–2011), Kırım Türklerinin XX. yüzyıldaki sürgün, savaş ve zulüm tecrübesini edebiyata taşıyan önemli bir yazardır. Yalta-Gurzuf’ta doğdu, çocukluğu Kızıltaş köyünde geçti. Stalin dönemi baskıları nedeniyle ailesi büyük acılar yaşadı; eğitimini Akmescid’de sürdürdü ve Pedagoji Enstitüsü Tarih Bölümü’ne girdi.
II. Dünya Savaşı’nda askere alındı, Almanlar’a esir düştü, ağır kamplarda kaldı. 1942’de kısa süreli Kırım’a dönüşü, yurdunu son görüşü oldu. Savaşın sonlarına doğru Avrupa’daki direniş ve Tatar teşkilatlarında yer aldı.
1947’de Londra’ya yerleşti, uzun yıllar sürgün hayatı yaşadı. Eşi Regina ile burada hayat kurdu; eşinin ölümü sonrası duygularını Regina adlı eserinde topladı. 2011’de vefat etti, Kızıltaş’ta defnedildi.
Edebiyata genç yaşta başladı. Türkiye Türkçesiyle yazdığı Korkunç Yıllar ile tanındı. Romanlarında Sovyet zulmü altındaki Kırım Türklerini, insanın onur mücadelesini ve vatan hasretini sade bir dille anlattı. Anneme Mektuplar ile Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü’nü kazandı.
Cengiz Dağcı, Kırım Türklerinin hafızasını edebiyatla yaşatan sürgünün ve direnişin sesidir.
