Musa Cälil (1906–1944), Tatar edebiyatının ve Türk dünyasının en önemli şairlerinden biridir. Özellikle II. Dünya Savaşı sırasında gösterdiği direniş ve kaleme aldığı şiirlerle tanınır. Sovyet ordusunda asker olarak görev yaparken Nazi Almanyası’na esir düşmüş, esaret altında bile mücadelesinden vazgeçmeyerek direniş faaliyetlerine katılmıştır. Bu nedenle Berlin’de idam edilmiştir. Hayatı, edebiyatla vatan sevgisinin nasıl birleştiğinin güçlü bir örneğidir.

Musa Cälil’in en önemli eseri “Moabit Defterleri”, hapishanede gizlice yazdığı şiirlerden oluşur. Bu şiirlerde özgürlük, cesaret, insan onuru ve vatana bağlılık ön plandadır. Zor şartlar altında yazılmış olmasına rağmen şiirleri umut dolu ve dirençlidir. Ölümünden sonra eserleri ortaya çıkarılmış, kendisine “Sovyetler Birliği Kahramanı” unvanı verilmiştir. Musa Cälil, bugün hem Tatar halkı hem de tüm Türk dünyası için fedakârlık ve direnişin simgesi olarak kabul edilir.